wspomina

Wojciech Płoszajski

ur. 02.08.1938

BIOGRAFIA

Urodzony w sierpniu 1938 roku. Wywodzi się z rodziny od trzech pokoleń pracującej w zakładach Poznańskiego. Dziadek, Adam Śmigalski, był majstrem w tkalni. Ojciec, Antoni Płoszajski, był głównym kasjerem zakładów. Antoni był także członkiem sekcji strzeleckiej klubu sportowego przy zakładach fabrycznych IKP. Wojciech dzieciństwo spędził w Łodzi, w famułach na ulicy Ogrodowej. Pracował 20 lat w zakładach „Marchlewskiego”, potem – wciąż formalnie będąc zatrudnionym u „Marchlewskiego” – pracował w ŁKS-ie, który wówczas był pod „opieką” zakładów.

„Muszę powiedzieć, że kiedy tu wchodzę, to odżywa to wszystko”

Tu były ulice. Na przykład Tkacka, Przędzalnicza, Wykańczalnicza. Tu były ulice. To normalne było... Tu była jedna portiernia, stara, od ulicy Gdańskiej, gdzie tylko wchodzili pracownicy fizyczni, i umysłowi mogli też wejść, natomiast portiernią pierwszą tylko wchodziła kadra i urzędnicy. Tą, która jeszcze tu istnieje. Muszę powiedzieć, że kiedy tu wchodzę, to odżywa to wszystko, co było dla mnie jako dzieckiem w zakładzie, ja tu żyję, ja tu widzę wszystko, spotykam kolegów na tych spotkan...
więcej

„I życie było na tym podwórku”

Ja mieszkałem na Ogrodowej 28, gdzie było 12 korytarzy i w każdym korytarzu 24 mieszkania. Godzina policyjna, chyba była od 19ej albo od 20ej, była zamykana brama. I latem się odbywało życie towarzyskie. Grano w karty w „proferansa”, hodowano rybki, i życie było na tym podwórku. Takie szczury latały, półmetrowe. Bo tam była publiczna ubikacja. Każde piętro miało jedną kabinę. Czyli na cztery mieszkania. To nieważne, czy było w mieszkaniu 6 osób czy 3 osoby, ale na jedno. Szczury taki...
więcej

„W tym zakładzie przepracowałem 28 lat”

W tym zakładzie przepracowałem 28 lat, jest dyplom, mój ojciec czterdzieści parę lat, moja...  Po kolei: ojciec był potem był głównym kasjerem zakładu Marchlewskiego, wujek był w straży, ale jakie stanowisko, nie wiem, jego syn to był kierownikiem wydziału przygotowawczego przędzalni średnioprzędnej, jego brat był majstrem, dziadek pracował na tkalniach jako salowy, babcia jakiś okres czasu pracowała na snowalni, czyli taki oddział przygotowawczy tkalni, moja kuzynka pracowała jako laborant...
więcej

„Nitka, która szła na tkalnię”

Kiedy ja zaczynałem pracę, to jeszcze była transmisja, gdzie szły takie pasy i pasy ciągnęły poszczególne maszyny. Ja dostałem salę, kiedy już wprowadzili nowe maszyny, tak zwane P-70, to były czeskie, a my żeśmy pracowali na howardach i platach, przedwojennych maszynach angielskich. Rzecz polegała na tym, wytwarzaliśmy produkt do dalszej produkcji. Czyli inaczej mówiąc, jeżeli przywieziono tę bawełnę z Egiptu na oddział przygotowawczy, i na tak zwaną trzepalnię, stamtąd wychodził jako nitka. Ni...
więcej

„Było bardzo, bardzo gorąco”

Było bardzo, bardzo gorąco, to dowozili nam, mieliśmy kawę, mieliśmy miętę i mieliśmy maślankę latem. Ale oprócz tego, jak były duże upały, to przywozili sztuczny lód i kładli lód, ponieważ gorączka była taka, że kobiety mdlały. To w tym układzie kobiety właściwie, jakby to pani wytłumaczyć, pracowały w halkach. Tak to nazwiemy rzecz po imieniu. Bo była taka gorąc.
więcej

„Majster”

Majster, rzecz polegała na tym, że jak ja przychodziłem do pracy, to kolega mi zdawał zmianę. I mówił, masz tą maszynę popsutą, ale to nie to, że on, masz popsutą, ale ja ją muszę zrobić. Nim ja poszedłem do domu, nie mogłem zostawić koledze maszyny popsutej, ja musiałem ją skończyć i iść do domu. Bo pani, która przychodziła do pracy, ona przychodziła zarabiać na chleb. A jej maszyna popsuta powodowała ilość mniejszą kilogramów przędzy. Gdzie było jej. Ale były sytuacje, gdzie jedna pani drugiej...
więcej

„Życie odbywało się we famułach i na boisku „Bawełny””

Życie odbywało się we famułach i na boisku „Bawełny”. No, boisko „Bawełny”. W zakładzie odbywały się tak zwane turnieje, rywalizacja między zakładami, przędzalnia na tkalnię, tkalnia na wykańczalnię, wykańczalnia na mechaniczny. Były takie mecze, były biegi, rzuty, organizowane dla ludzi z zakładu pracy. Zakład miał własną szkołę przyzakładową, własny żłobek, własne przedszkole, jak matka szła, tylko ja teraz nie przypominam sobie, czy żłobek był też w nocy, w każdym razi...
więcej

„Założono stołówkę na terenie zakładów”

Kiedy zlikwidowano stołówkę w „Popularnym”, założono stołówkę na terenie zakładów, tutaj jak jest straż, niedaleko stąd. To tu przeniesiono stołówkę, z tym że u nas było można wykupić sobie całotygodniowe, ewentualnie jednorazowo, bardzo dobre obiady. I to były chyba albo w trzech albo w pięciu rodzajach, to znaczy, można było wybrać sobie. I ludzie, którzy szli po południu albo schodzili ze zmiany, się u nas stołowali. Mieliśmy własny PGR, z tego co ja pamiętam. Organizowano wykopki...
więcej

„Tu były piękne konie i piękne powozy”

Na zakładzie, jak ja przyszedłem do pracy, to pociąg chodził, który dowoził surowce, dowoził bawełnę, konie rozwoziły po terenie. A w ogóle życie, jak deszcz padał, to się toczyło w kanałach, pod zakładem są duże kanały. Kanały, które prowadzą do tkalni, do wykańczalni i życie odbywało się w czasie deszczu pod ziemią. Bo nikt nie chciał chodzić po deszczu, tylko szedł pod tym. I wychodził, tu było wyjście, tam było wyjście przy odpadkowej. A jeszcze, ponieważ któregoś razu mieliśmy jakieś wesele...
więcej

„Stawy Arnolda”

Stawy Arnolda to były, jakby dzisiaj było dojście ulicy Włókniarzy do ulicy Zgierskiej, w tym klinie. Tam był staw, były łódki i tam żeśmy szli się wykąpać, popływać. I kiedy żeśmy szli, to chodzili, to było jak dziś, pamiętam, plac ogrodzony, stali SA, czyli te „żółtki” tak  zwane, w tych mundurach SA. Jak my idziemy, a obok była ulica, patrzymy, ustawiają ludzi Ale nie wiedzieliśmy, czy wyprowadzili z Radogoszcza ludzi do roboty, czy jest łapanka. I idziemy wzdłuż płotu, mamy ...
więcej

„Radogoszcz – Rozszerzone Więzienie Policyjne”

Kiedy po wyzwoleniu 19 stycznia, tak jak wyszliśmy tutaj spod tej przędzalni, bo moja mama była z ojcem tu we famułach w domu, bomba uderzyła pod 30-tym na Ogrodową, uderzyła i rozbiła dom, druga uderzyła na róg Legionów i Zachodniej, to tam pięciu ludzi zginęło i tam odcięto cały dom, to się dowiedzieliśmy, że zostało spalone Radogoszcz. Moja mama nie chciała pójść, ojciec mnie wziął za rękę i poszliśmy zobaczyć zgliszcza płonące, jeszcze płonące zgliszcza ludzi spalonych w Radogoszczu. Ja miał...
więcej
powiązane zasoby

Zdjęcie z kolekcji Edwina Dekkera, holenderskiego architekta, który studiował w Łodzi na początku lat `90. Obecnie prowadzi biuro projektowe http://www.studiomerz.nl/

więcej

Zdjęcie z kolekcji Edwina Dekkera, holenderskiego architekta, który studiował w Łodzi na początku lat `90. Obecnie prowadzi biuro projektowe http://www.studiomerz.nl/

więcej

Zdjęcie z kolekcji Edwina Dekkera, holenderskiego architekta, który studiował w Łodzi na początku lat `90. Obecnie prowadzi biuro projektowe http://www.studiomerz.nl/

więcej

Zdjęcie przedstawia Edwarda Czołnika, późniejszego fotografa robiącego zdjęcia w famule przy Ogrodowej 24. Na rewersie zdjęcia widniała następlowana data 9.04.1939.

więcej

Pani w czarnej kreacji to Maria Filipiak, kobieta w białej sukience to jej cioteczna bratanica Krystyna Czołnik. Zdjęcie wykonał Marek Żuk.

więcej

Siostra cioteczna p. Filipiak, urodzona w 1942 roku. Zdjęcie może pochodzić z około 1944 roku, autor jest nieznany. Wykonane w mieszkaniu, w famule przy Ogrodowej 24.

więcej

Pani Maria Filipiak w mieszkaniu znajdującym się w famule przy Ogrodowej 24. Autor: Edward Czołnik

więcej

Pani Maria Filipiak z rodzicami - ojcem Henrykiem i matką Jadwigą. Zdjęcie wykonał Edward Czołnik.

więcej

Zdjęcie wykonane na podwórku Ogrodowej 24. Fotografia jest wywołana w lustrzanym odbiciu. Na zdjęciu pani Maria Filipiak w charakterystycznej dla siebie kokardzie we włosach.

więcej

Na zdjęciu widzimy: Maria Filipiak w kokardzie, Mirka Woźniakiewicz (u góry), Bogdan Rakoczy cioteczny brat pani Marii (po prawej stronie), Anna Saganiak (na dole). Autor: Edward Czołnik

więcej

Pani Maria Filipiak to dziewczynka w kokardzie, pośrodku kadru, starsza pani obok niej, to babcia Józefa Filipiak, z tyłu, druga od prawej to Mirka Woźniakiewicz, a skrajna postać z lewej to Bogdan Ra...

więcej

Życie odbywało się we famułach i na boisku „Bawełny”. No, boisko „Bawełny”. W zakładzie odbywały się tak zwane turnieje, rywalizacja między zakładami, przędzalnia na tkalnię, t...

więcej
inni rozmówcy
Szukaj
zobacz również

Panorama w kierunku południowo-wschodnim. Od lewej widoczne: kopuła Hotelu Polonia, kominy EC1, Hotel Centrum, dwie wieże Textilimpeksu, wieżowiec TVP. Na pierwszym planie kamienice przy Piotrkowskiej...

więcej

Zdjęcie przekazane przez Wiesława Kaczmarka. Wykonane w 2002 roku.

więcej
Logo portalu Miastograf

Logo Stowarzyszenia Topografie Logo Muzeum Miasta Łodzi Logo Muzeum Historii Polski Logo Patriotyzm Jutra Logo Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego Logo Łódź Kreuje

Zrealizowano w ramach stypendium „Aktywność obywatelska” (2015)
Sfinansowano ze Środków MHP w ramach programu Patriotyzm Jutra (2019)
Dofinansowano ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury (2018)